Piasek pustyni, noc Kairu, wody Nilu… czyli syntetyczne szkło awenturynowe z drobinkami metali…

Szkło awenturynowe zwane jest głównie w formie piasku pustyni i nocy Kairu. Nazywane jest także kamieniem tysiąca słońc (ang. Goldstone, Goldglass, niem. Goldfluss, Goldichte) Jest to rodzaj syntetycznego szkła połyskującego drobinkami metali używany do wytwarzania ozdób. Awenturynowe szkło jest całkowicie lub częściowo nieprzezroczyste. Uzyskiwano ten efekt poprzez dodanie kryształków metalu o złocistym odblasku, naśladujących naturalny kamień awenturyn.

Materiał ten nie występuje w przyrodzie, jest wytwarzany sztucznie. Z tego też powodu nieprawdziwe jest przypisywanie temu syntetykowi  jakichkolwiek właściwości leczniczych, co niestety, z przykrością muszę przyznać, jest czynione. Cóż… szkło to tylko szkło, nie jest tworem natury. Stanowi jednak niewątpliwie piękną ozdobę.

Wytwarzane było przez dodanie opiłków miedzi lub żelaza do stopionej masy szklanej, a następnie powolne jej ostudzenie bez dostępu powietrza. W późniejszych czasach opracowano technologię tworzenia przesyconego roztworu tlenku metalu (np. miedzi lub chromu) w szkle i studzeniu w atmosferze redukującej, co powodowało wytrącanie się kryształów metalu wystarczająco dużych, by mogły odbijać światło i dawać efekt skrzenia się. Przykładowe proporcje składników zielonego szkła awenturynowego to 8 części wagowych sody, 15 – potażu, 45 – tlenku ołowiu, 23 – boraksu, 5 – saletry i 25 tlenku chromu na 100 części piasku kwarcowego.

Podobno piasek pustyni i noc Kairu wytworzyli po raz pierwszy włoscy alchemicy w szesnastym wieku podczas próby uzyskania złota, tyle legenda. Natomiast historia tego syntetyku sięga XVII-wiecznej Wenecji, gdzie rodzina Miottich otrzymała go po raz pierwszy, uzyskując jednocześnie wyłączne prawo do produkcji. W XIX wieku szkło awenturynowe zyskało popularność jako jeden z głównych syntetyków używanych w produkcji przycisków do papieru. Było też wytwarzane w śląskich hutach szkła.
Użycie tlenku miedzi daje kamień czerwonawy, brązowawy, złotawy, zaś tlenku niklu i tlenku manganu – ciemnogranatowy lub czarny. Ewentualne użycie kobaltu powoduje zmianę barwy na ciemnoniebieską z zachowaniem struktury krystalicznej materiału.

Handlowa nazwa złotobrązowego, miedziowego szkła awenturynowego to piasek pustyni (szkło z kryształkami miedzi),  odmiana ciemnoniebieska nazywana jest nocą Kairu. Powstał także trzeci rodzaj w kolorze zielonym zwany wodami lub szmaragdem Nilu.

piasek pustyni
noc Kairu
wody Nilu
w naszym sklepie internetowym – zapraszamy :-)

© ESA

2 comments on “Piasek pustyni, noc Kairu, wody Nilu… czyli syntetyczne szkło awenturynowe z drobinkami metali…
  1. Dobrze, że wreszcie znalazłam porządny merytorycznie blog o kamieniach. Niestety wcześniej trafiłam na taki, gdzie przypisywano moc leczniczą wspaniałej nocy Kairu, która przecież wcale kamieniem nie jest a zwykłym szkłem. Tutaj widać, że autorka zna się na temacie i pisze prawdę, co cenne w internetowym śmietnisku.

  2. Pani Zofia ujęła moje myśli. Pełno stron o kamieniach i w każdej co innego. Ogłupieć można. Zresztą nie tylko w necie, posiadam parę książek z tej tematyki i również trafiam na rażące nieścisłości. Jakby każdy wymyślał sam co mu pasuje. Tutaj widać przygotowanie tematyczne i sądzę, że wieloletnie.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>